SOVON Vogelonderzoek Nederland

De vereniging SOVON Vogelonderzoek Nederland (kortweg SOVON) organiseert landelijke vogeltellingen en voert onderzoek uit ten behoeve van (natuur)beheerders, overheden en de wetenschap. De tellingen worden uitgevoerd door ruim 7.000 enthousiaste en deskundige waarnemers en gecoördineerd door een professionele staf in Nijmegen. Naast coördinatie van dit signalerend veldonderzoek (monitoring van de vogelstand) voert SOVON ook zogenoemd verklarend onderzoek uit dat de gesignaleerde ontwikkelingen in de vogelstand tracht te doorgronden. Met andere woorden: we kijken niet alleen jaarlijks naar voor- of achteruitgang van vogels, maar we kijken ook naar het hoe en waarom van de ontwikkeling. Wat zowel vrijwilligers als professionals bij SOVON bindt is de fascinatie en passie voor natuur in het algemeen en vogels in het bijzonder.

SOVON Vogelonderzoek is op velerlei terreinen actief. Een greep uit de activiteiten en mogelijkheden:

• SOVON is hét kenniscentrum omtrent het voorkomen en de verspreiding van vogels in Nederland. Dat kan op elk gewenst niveau aangesproken worden: van vragen van burgers tot beleidsvraagstukken, van diepgravende, internationale studies tot praktische adviezen voor beheerders.
• SOVON heeft een fijnmazig netwerk van zo’n 7.000 tellers en 360 lokale of regionale Vogelwerkgroepen met gemiddeld ruim 16 vrijwillige waarnemers. In bijna iedere gemeente is dus wel een Vogelwerkgroep actief.
• SOVON is actief op het terrein van voorlichting en educatie. Van uitgebreide vogelcursussen tot eenmalige lezingen, van vogelstruinactiviteiten met kinderen tot het meelopen van jongeren bij het ringen van vogels, van het uitbrengen van de jaarlijkse Vogelbalans – met hierin het wel en wee van de vogels in Nederland - tot het samenstellen van tentoonstellingen en posters.
• SOVON organiseert verschillende landelijke monitoringprojecten met behulp van vrijwillige waarnemers. Een van deze projecten is het stadsvogeltelproject MUS, waarbij per postcode de broedvogels in kaart worden gebracht. Voor gemeenten kunnen we hiermee een zogenaamde stadsvogelmonitor samenstellen: het wel en wee van de vogels in uw gemeente!
• SOVON voert regelmatig professionele inventarisaties uit in gebieden op broedvogels (voorjaar) of watervogels (najaar/winter).

Voorbeeldprojecten SOVON

Stadsvogelindicator
SOVON heeft de stadsvogelindicator ontwikkeld: dit houdt in dat voor iedere wijk in iedere stad in Nederland de gemiddelde vogelsamenstelling voorspeld kan worden. Een vergelijking van de voorspelde waarden met concrete vogeltellingen levert lokale afwijkingen op. In stadsdelen met zulk afwijkingen komen dus meer of juist minder vogels voor dan op basis van de aanwezige biotopen verwacht zou mogen worden. Dit geeft dan aanknopingspunten voor het nemen van kansrijke maatregelen om de situatie te verbeteren. Door de tellingen voort te zetten kan het succes van de genomen maatregelen worden gevolgd. Hiermee is de stadsvogelindicator niet alleen een handig hulpmiddel voor het maken en uitvoeren van beleid, ook in de communicatie met burgers kan deze 'vogelthermometer' een belangrijke rol spelen.
Bekijk hier het artikel dat in VogelNieuws is gepubliceerd.
Bekijk hier de flyer over de stadsvogelindicator.

Biodiversiteitskaart Brabant
SOVON heeft voor Brabant zgn. biodiveristeitskaarten ontwikkeld, waarbij duidelijk wordt welke soorten in een gemeenten voor (kunnen) komen. Deze kaarten zijn gebaseerd op tientallen jaren van tellingen gecombineerd met ecologische kennis. Op basis hiervan kunnen gemeenten niet alleen een ambassadeursoort uitkiezen die hen aanspreekt maar waarvoor de gemeente ook daadwerkelijk ecologisch van betekenis is!
Bekijk hier de Biodiversiteitskaart Brabant op de website van Biodiversiteit in Brabant.

Professionele inventarisatie
SOVON voert regelmatig voor gemeenten gebiedsdekkende inventarisaties uit. Hiermee wordt de vogelstand nauwgezet in kaart gebracht. Ook coordineert SOVON steekproefsgewijze tellingen met behulp van vrijwilligers. Burgerbetrokkenheid in optima forma!
Bekijk hier de achterkant van het Rapport van een proffesionele inventarisatie.

Terug naar overzicht