Laarbeek, North Brabant

De afgelopen 50 jaar is de patrijs in Nederland met 95% afgenomen. Vandaar dat de patrijs momenteel op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels staat. Belangrijke oorzaken voor de afname van de patrijs zijn vooral de intensieve landbouw en de doorgevoerde schaalvergroting (ruilverkaveling). Veel kruidenrijke akkerranden, slootkanten en zandpaden zijn daardoor verdwenen. Dit betekent minder zaden maar ook minder insecten, die vooral belangrijk zijn voor de kuikens van patrijzen. En waar kan de patrijs nog broeden? Er is tegenwoordig te weinig struweel, maar ook houtwallen, heggen en bloemrijke overhoekjes of ruigtes ontbreken. Er is dus een structureel gebrek aan voedsel en broedgelegenheid voor de patrijs ontstaan.

Tijdens een politieke avond met als thema natuur hebben lokale natuurorganisaties enkele soorten voorgedragen die karakteristiek voor Laarbeek zijn. De patrijs is er daar één van. Na een presentatie van de diverse soorten is via een stemming de patrijs als ambassadeursoort voor Laarbeek gekozen. Op voordracht van IVN Laarbeek heeft het college deze keuze bevestigd.

Biodiversiteit is ook voor Laarbeek van groot belang. Door wereldwijde klimaatverandering, toename van consumptie, vervuiling en grote druk op natuurgebieden en natuurlijke hulpbronnen wordt de biodiversiteit ernstig bedreigd. Daar moet verandering in komen! Evenals vele andere organisaties heeft ook Laarbeek de internationale Countdown 2010 verklaring ondertekend. Dat betekent dat we ons inzetten om de achteruitgang van planten- en diersoorten te stoppen. Om het begrip biodiversiteit een gezicht te geven heeft Laarbeek de patrijs als ambassadeursoort gekozen omdat deze soort van oudsher veel voorkwam in het Laarbeekse landschap.

In Laarbeek komen op diverse plekken nog patrijzen voor. De vogels hebben het echter wel moeilijk en hun aantal en verspreidingsgebied loopt terug. Om deze achteruitgang tot staan te brengen moet er zowel in de zomer als de winter voor meer voedsel gezorgd worden. Ook zijn er meer voorzieningen nodig waar de patrijs kan broeden. De kruidenrijke akkerranden langs graanakkers, ruige slootkanten, struweel, heggen en bloemrijke overhoekjes of ruigtes moeten weer meer terugkomen in het Laarbeekse landschap. Dan zal de patrijs zich er beter thuisvoelen en een welkome gast blijven in Laarbeek.

Laarbeek kiest er niet voor om uitgebreide actieplannen te maken. De patrijs is immers niet gebaat bij een stapel papier, maar heeft meer aan een geschikt landschap. Daarom denken we bij elk plan en elk project na over biodiversiteit. De afgelopen jaren zijn er al diverse bloem- en zaadrijke akkerranden aangelegd die goed zijn voor allerlei akkervogels, zoals de patrijs. Ook hebben we het onderhoud van de bermen en sloten zo aangepast dat meer rekening met planten en dieren wordt gehouden. En we zijn bezig met een beheerplan voor onderhoud en herstel van allerlei landschapselementen, zoals houtsingels, bosjes, poelen en zandpaden. Daarbij krijgt biodiversiteit in het algemeen en de patrijs in het bijzonder nadrukkelijk de aandacht. Daarnaast starten we drie voorbeeldprojecten op, om te laten zien hoe het landschap zo gunstig mogelijk kan worden ingericht voor de patrijs. Eind 2010 en in het voorjaar van 2011 gaan we daarvoor drie gemeentelijke percelen inrichten met struweel, akkerranden en graan.